🕉️ 29 October 2026, Thursday · 02:45:19 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दान् (दानँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1149
धात्वर्थ: खण्डने आर्जवे च — खंडन करना, तोडना (to cut off,to break)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांसतिदीदांसतःदीदांसन्ति
मध्यमदीदांससिदीदांसथःदीदांसथ
उत्तमदीदांसामिदीदांसावःदीदांसामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांसतात् / दीदांसताद् / दीदांसतुदीदांसताम्दीदांसन्तु
मध्यमदीदांस / दीदांसतात् / दीदांसताद्दीदांसतम्दीदांसत
उत्तमदीदांसानिदीदांसावदीदांसाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदीदांसत् / अदीदांसद्अदीदांसताम्अदीदांसन्
मध्यमअदीदांसःअदीदांसतम्अदीदांसत
उत्तमअदीदांसम्अदीदांसावअदीदांसाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांसेत् / दीदांसेद्दीदांसेताम्दीदांसेयुः
मध्यमदीदांसेःदीदांसेतम्दीदांसेत
उत्तमदीदांसेयम्दीदांसेवदीदांसेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांसिष्यतिदीदांसिष्यतःदीदांसिष्यन्ति
मध्यमदीदांसिष्यसिदीदांसिष्यथःदीदांसिष्यथ
उत्तमदीदांसिष्यामिदीदांसिष्यावःदीदांसिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांसितादीदांसितारौदीदांसितारः
मध्यमदीदांसितासिदीदांसितास्थःदीदांसितास्थ
उत्तमदीदांसितास्मिदीदांसितास्वःदीदांसितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांसाञ्चकार / दीदांसामास / दीदांसाम्बभूवदीदांसाञ्चक्रतुः / दीदांसामासतुः / दीदांसाम्बभूवतुःदीदांसाञ्चक्रुः / दीदांसामासुः / दीदांसाम्बभूवुः
मध्यमदीदांसाञ्चकर्थ / दीदांसामासिथ / दीदांसाम्बभूविथदीदांसाञ्चक्रथुः / दीदांसामासथुः / दीदांसाम्बभूवथुःदीदांसाञ्चक्र / दीदांसामास / दीदांसाम्बभूव
उत्तमदीदांसाञ्चकर / दीदांसाञ्चकार / दीदांसामास / दीदांसाम्बभूवदीदांसाञ्चकृव / दीदांसामासिव / दीदांसाम्बभूविवदीदांसाञ्चकृम / दीदांसामासिम / दीदांसाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदीदांसीत् / अदीदांसीद्अदीदांसिष्टाम्अदीदांसिषुः
मध्यमअदीदांसीःअदीदांसिष्टम्अदीदांसिष्ट
उत्तमअदीदांसिषम्अदीदांसिष्वअदीदांसिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीदांस्यात् / दीदांस्याद्दीदांस्यास्ताम्दीदांस्यासुः
मध्यमदीदांस्याःदीदांस्यास्तम्दीदांस्यास्त
उत्तमदीदांस्यासम्दीदांस्यास्वदीदांस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदीदांसिष्यत् / अदीदांसिष्यद्अदीदांसिष्यताम्अदीदांसिष्यन्
मध्यमअदीदांसिष्यःअदीदांसिष्यतम्अदीदांसिष्यत
उत्तमअदीदांसिष्यम्अदीदांसिष्यावअदीदांसिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें