🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:31:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मन्द् (मदिँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0013
धात्वर्थ: स्तुतिमोदमदस्वप्नकान्तिगतिषु — स्तुति करना, तुष्ट करना, आनन्द करना, उन्मत्त होना, सोना, चाहना, चमकना, प्रकाशित होना (to praise, to be glad, to be proud, to sleep, to shine, to move slowly, to intoxicate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्दतेमन्देतेमन्दन्ते
मध्यममन्दसेमन्देथेमन्दध्वे
उत्तममन्देमन्दावहेमन्दामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्दताम्मन्देताम्मन्दन्ताम्
मध्यममन्दस्वमन्देथाम्मन्दध्वम्
उत्तममन्दैमन्दावहैमन्दामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्दतअमन्देताम्अमन्दन्त
मध्यमअमन्दथाःअमन्देथाम्अमन्दध्वम्
उत्तमअमन्देअमन्दावहिअमन्दामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्देतमन्देयाताम्मन्देरन्
मध्यममन्देथाःमन्देयाथाम्मन्देध्वम्
उत्तममन्देयमन्देवहिमन्देमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्दिष्यतेमन्दिष्येतेमन्दिष्यन्ते
मध्यममन्दिष्यसेमन्दिष्येथेमन्दिष्यध्वे
उत्तममन्दिष्येमन्दिष्यावहेमन्दिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्दितामन्दितारौमन्दितारः
मध्यममन्दितासेमन्दितासाथेमन्दिताध्वे
उत्तममन्दिताहेमन्दितास्वहेमन्दितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमममन्देममन्दातेममन्दिरे
मध्यमममन्दिषेममन्दाथेममन्दिध्वे
उत्तमममन्देममन्दिवहेममन्दिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्दिष्टअमन्दिषाताम्अमन्दिषत
मध्यमअमन्दिष्ठाःअमन्दिषाथाम्अमन्दिध्वम्
उत्तमअमन्दिषिअमन्दिष्वहिअमन्दिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्दिषीष्टमन्दिषीयास्ताम्मन्दिषीरन्
मध्यममन्दिषीष्ठाःमन्दिषीयास्थाम्मन्दिषीध्वम्
उत्तममन्दिषीयमन्दिषीवहिमन्दिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्दिष्यतअमन्दिष्येताम्अमन्दिष्यन्त
मध्यमअमन्दिष्यथाःअमन्दिष्येथाम्अमन्दिष्यध्वम्
उत्तमअमन्दिष्येअमन्दिष्यावहिअमन्दिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें