🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:31:31 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शुल्ब् (शुल्बँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0101
धात्वर्थ: माने — नापना, गिनना, तोलना (to weigh, to measure)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्बयतिशुल्बयतःशुल्बयन्ति
मध्यमशुल्बयसिशुल्बयथःशुल्बयथ
उत्तमशुल्बयामिशुल्बयावःशुल्बयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्बयतात् / शुल्बयताद् / शुल्बयतुशुल्बयताम्शुल्बयन्तु
मध्यमशुल्बय / शुल्बयतात् / शुल्बयताद्शुल्बयतम्शुल्बयत
उत्तमशुल्बयानिशुल्बयावशुल्बयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशुल्बयत् / अशुल्बयद्अशुल्बयताम्अशुल्बयन्
मध्यमअशुल्बयःअशुल्बयतम्अशुल्बयत
उत्तमअशुल्बयम्अशुल्बयावअशुल्बयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्बयेत् / शुल्बयेद्शुल्बयेताम्शुल्बयेयुः
मध्यमशुल्बयेःशुल्बयेतम्शुल्बयेत
उत्तमशुल्बयेयम्शुल्बयेवशुल्बयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्बयिष्यतिशुल्बयिष्यतःशुल्बयिष्यन्ति
मध्यमशुल्बयिष्यसिशुल्बयिष्यथःशुल्बयिष्यथ
उत्तमशुल्बयिष्यामिशुल्बयिष्यावःशुल्बयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्बयिताशुल्बयितारौशुल्बयितारः
मध्यमशुल्बयितासिशुल्बयितास्थःशुल्बयितास्थ
उत्तमशुल्बयितास्मिशुल्बयितास्वःशुल्बयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्बयाञ्चकार / शुल्बयामास / शुल्बयाम्बभूवशुल्बयाञ्चक्रतुः / शुल्बयामासतुः / शुल्बयाम्बभूवतुःशुल्बयाञ्चक्रुः / शुल्बयामासुः / शुल्बयाम्बभूवुः
मध्यमशुल्बयाञ्चकर्थ / शुल्बयामासिथ / शुल्बयाम्बभूविथशुल्बयाञ्चक्रथुः / शुल्बयामासथुः / शुल्बयाम्बभूवथुःशुल्बयाञ्चक्र / शुल्बयामास / शुल्बयाम्बभूव
उत्तमशुल्बयाञ्चकर / शुल्बयाञ्चकार / शुल्बयामास / शुल्बयाम्बभूवशुल्बयाञ्चकृव / शुल्बयामासिव / शुल्बयाम्बभूविवशुल्बयाञ्चकृम / शुल्बयामासिम / शुल्बयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशुशुल्बत् / अशुशुल्बद्अशुशुल्बताम्अशुशुल्बन्
मध्यमअशुशुल्बःअशुशुल्बतम्अशुशुल्बत
उत्तमअशुशुल्बम्अशुशुल्बावअशुशुल्बाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुल्ब्यात् / शुल्ब्याद्शुल्ब्यास्ताम्शुल्ब्यासुः
मध्यमशुल्ब्याःशुल्ब्यास्तम्शुल्ब्यास्त
उत्तमशुल्ब्यासम्शुल्ब्यास्वशुल्ब्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशुल्बयिष्यत् / अशुल्बयिष्यद्अशुल्बयिष्यताम्अशुल्बयिष्यन्
मध्यमअशुल्बयिष्यःअशुल्बयिष्यतम्अशुल्बयिष्यत
उत्तमअशुल्बयिष्यम्अशुल्बयिष्यावअशुल्बयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें