२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सर्ज् (षर्जँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0257
धात्वर्थ: अर्जने — उपार्जन करना, प्राप्त करना (to procure,to earn, to obtain)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्जति सर्जतः सर्जन्ति मध्यम सर्जसि सर्जथः सर्जथ उत्तम सर्जामि सर्जावः सर्जामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्जतात् / सर्जताद् / सर्जतु सर्जताम् सर्जन्तु मध्यम सर्ज / सर्जतात् / सर्जताद् सर्जतम् सर्जत उत्तम सर्जानि सर्जाव सर्जाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असर्जत् / असर्जद् असर्जताम् असर्जन् मध्यम असर्जः असर्जतम् असर्जत उत्तम असर्जम् असर्जाव असर्जाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्जेत् / सर्जेद् सर्जेताम् सर्जेयुः मध्यम सर्जेः सर्जेतम् सर्जेत उत्तम सर्जेयम् सर्जेव सर्जेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्जिष्यति सर्जिष्यतः सर्जिष्यन्ति मध्यम सर्जिष्यसि सर्जिष्यथः सर्जिष्यथ उत्तम सर्जिष्यामि सर्जिष्यावः सर्जिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्जिता सर्जितारौ सर्जितारः मध्यम सर्जितासि सर्जितास्थः सर्जितास्थ उत्तम सर्जितास्मि सर्जितास्वः सर्जितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ससर्ज ससर्जतुः ससर्जुः मध्यम ससर्जिथ ससर्जथुः ससर्ज उत्तम ससर्ज ससर्जिव ससर्जिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असर्जीत् / असर्जीद् असर्जिष्टाम् असर्जिषुः मध्यम असर्जीः असर्जिष्टम् असर्जिष्ट उत्तम असर्जिषम् असर्जिष्व असर्जिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्ज्यात् / सर्ज्याद् सर्ज्यास्ताम् सर्ज्यासुः मध्यम सर्ज्याः सर्ज्यास्तम् सर्ज्यास्त उत्तम सर्ज्यासम् सर्ज्यास्व सर्ज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असर्जिष्यत् / असर्जिष्यद् असर्जिष्यताम् असर्जिष्यन् मध्यम असर्जिष्यः असर्जिष्यतम् असर्जिष्यत उत्तम असर्जिष्यम् असर्जिष्याव असर्जिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्ज्यते सर्ज्येते सर्ज्यन्ते मध्यम सर्ज्यसे सर्ज्येथे सर्ज्यध्वे उत्तम सर्ज्ये सर्ज्यावहे सर्ज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्ज्यताम् सर्ज्येताम् सर्ज्यन्ताम् मध्यम सर्ज्यस्व सर्ज्येथाम् सर्ज्यध्वम् उत्तम सर्ज्यै सर्ज्यावहै सर्ज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असर्ज्यत असर्ज्येताम् असर्ज्यन्त मध्यम असर्ज्यथाः असर्ज्येथाम् असर्ज्यध्वम् उत्तम असर्ज्ये असर्ज्यावहि असर्ज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्ज्येत सर्ज्येयाताम् सर्ज्येरन् मध्यम सर्ज्येथाः सर्ज्येयाथाम् सर्ज्येध्वम् उत्तम सर्ज्येय सर्ज्येवहि सर्ज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्जिष्यते सर्जिष्येते सर्जिष्यन्ते मध्यम सर्जिष्यसे सर्जिष्येथे सर्जिष्यध्वे उत्तम सर्जिष्ये सर्जिष्यावहे सर्जिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सर्जन — — सर्जनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सर्जक सर्जकः सर्जिका सर्जकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सर्जितृ सर्जिता सर्जित्री सर्जितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त सर्ज्य सर्ज्यः सर्ज्या सर्ज्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सर्जितव्य सर्जितव्यः सर्जितव्या सर्जितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सर्जनीय सर्जनीयः सर्जनीया सर्जनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सर्जित सर्जितः सर्जिता सर्जितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सर्जितवत् सर्जितवान् सर्जितवती सर्जितवत् / सर्जितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सर्जत् सर्जन् सर्जन्ती सर्जत् / सर्जद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सर्जिष्यत् सर्जिष्यन् सर्जिष्यती / सर्जिष्यन्ती सर्जिष्यत् / सर्जिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सर्जित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसर्ज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सर्जितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सर्जम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त सर्ग सर्गः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सर्क्ति — सर्क्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ससर्ज्वस् ससर्ज्वान् ससर्जुषी ससर्ज्वत् / ससर्ज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।