🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:31:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सर्ज् (षर्जँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0257
धात्वर्थ: अर्जने — उपार्जन करना, प्राप्त करना (to procure,to earn, to obtain)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्जतिसर्जतःसर्जन्ति
मध्यमसर्जसिसर्जथःसर्जथ
उत्तमसर्जामिसर्जावःसर्जामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्जतात् / सर्जताद् / सर्जतुसर्जताम्सर्जन्तु
मध्यमसर्ज / सर्जतात् / सर्जताद्सर्जतम्सर्जत
उत्तमसर्जानिसर्जावसर्जाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसर्जत् / असर्जद्असर्जताम्असर्जन्
मध्यमअसर्जःअसर्जतम्असर्जत
उत्तमअसर्जम्असर्जावअसर्जाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्जेत् / सर्जेद्सर्जेताम्सर्जेयुः
मध्यमसर्जेःसर्जेतम्सर्जेत
उत्तमसर्जेयम्सर्जेवसर्जेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्जिष्यतिसर्जिष्यतःसर्जिष्यन्ति
मध्यमसर्जिष्यसिसर्जिष्यथःसर्जिष्यथ
उत्तमसर्जिष्यामिसर्जिष्यावःसर्जिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्जितासर्जितारौसर्जितारः
मध्यमसर्जितासिसर्जितास्थःसर्जितास्थ
उत्तमसर्जितास्मिसर्जितास्वःसर्जितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससर्जससर्जतुःससर्जुः
मध्यमससर्जिथससर्जथुःससर्ज
उत्तमससर्जससर्जिवससर्जिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसर्जीत् / असर्जीद्असर्जिष्टाम्असर्जिषुः
मध्यमअसर्जीःअसर्जिष्टम्असर्जिष्ट
उत्तमअसर्जिषम्असर्जिष्वअसर्जिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्ज्यात् / सर्ज्याद्सर्ज्यास्ताम्सर्ज्यासुः
मध्यमसर्ज्याःसर्ज्यास्तम्सर्ज्यास्त
उत्तमसर्ज्यासम्सर्ज्यास्वसर्ज्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसर्जिष्यत् / असर्जिष्यद्असर्जिष्यताम्असर्जिष्यन्
मध्यमअसर्जिष्यःअसर्जिष्यतम्असर्जिष्यत
उत्तमअसर्जिष्यम्असर्जिष्यावअसर्जिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें