🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:31:32 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

अक्ष् (अक्षूँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0742
धात्वर्थ: व्याप्तौ — व्याप्त होना (to pervade,to reach)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षति / अक्ष्णोतिअक्षतः / अक्ष्णुतःअक्षन्ति / अक्ष्णुवन्ति
मध्यमअक्षसि / अक्ष्णोषिअक्षथः / अक्ष्णुथःअक्षथ / अक्ष्णुथ
उत्तमअक्षामि / अक्ष्णोमिअक्षावः / अक्ष्णुवःअक्षामः / अक्ष्णुमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षतात् / अक्षताद् / अक्षतु / अक्ष्णुतात् / अक्ष्णुताद् / अक्ष्णोतुअक्षताम् / अक्ष्णुताम्अक्षन्तु / अक्ष्णुवन्तु
मध्यमअक्ष / अक्षतात् / अक्षताद् / अक्ष्णुतात् / अक्ष्णुताद् / अक्ष्णुहिअक्षतम् / अक्ष्णुतम्अक्षत / अक्ष्णुत
उत्तमअक्षाणि / अक्ष्णवानिअक्षाव / अक्ष्णवावअक्षाम / अक्ष्णवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआक्षत् / आक्षद् / आक्ष्णोत् / आक्ष्णोद्आक्षताम् / आक्ष्णुताम्आक्षन् / आक्ष्णुवन्
मध्यमआक्षः / आक्ष्णोःआक्षतम् / आक्ष्णुतम्आक्षत / आक्ष्णुत
उत्तमआक्षम् / आक्ष्णवम्आक्षाव / आक्ष्णुवआक्षाम / आक्ष्णुम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षेत् / अक्षेद् / अक्ष्णुयात् / अक्ष्णुयाद्अक्षेताम् / अक्ष्णुयाताम्अक्षेयुः / अक्ष्णुयुः
मध्यमअक्षेः / अक्ष्णुयाःअक्षेतम् / अक्ष्णुयातम्अक्षेत / अक्ष्णुयात
उत्तमअक्षेयम् / अक्ष्णुयाम्अक्षेव / अक्ष्णुयावअक्षेम / अक्ष्णुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षिष्यति / अक्ष्यतिअक्षिष्यतः / अक्ष्यतःअक्षिष्यन्ति / अक्ष्यन्ति
मध्यमअक्षिष्यसि / अक्ष्यसिअक्षिष्यथः / अक्ष्यथःअक्षिष्यथ / अक्ष्यथ
उत्तमअक्षिष्यामि / अक्ष्यामिअक्षिष्यावः / अक्ष्यावःअक्षिष्यामः / अक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षिता / अष्टाअक्षितारौ / अष्टारौअक्षितारः / अष्टारः
मध्यमअक्षितासि / अष्टासिअक्षितास्थः / अष्टास्थःअक्षितास्थ / अष्टास्थ
उत्तमअक्षितास्मि / अष्टास्मिअक्षितास्वः / अष्टास्वःअक्षितास्मः / अष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआनक्षआनक्षतुःआनक्षुः
मध्यमआनक्षिथ / आनष्ठआनक्षथुःआनक्ष
उत्तमआनक्षआनक्षिव / आनक्ष्वआनक्षिम / आनक्ष्म

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआक्षीत् / आक्षीद्आक्षिष्टाम् / आष्टाम्आक्षिषुः / आक्षुः
मध्यमआक्षीःआक्षिष्टम् / आष्टम्आक्षिष्ट / आष्ट
उत्तमआक्षम् / आक्षिषम्आक्षिष्व / आक्ष्वआक्षिष्म / आक्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्ष्यात् / अक्ष्याद्अक्ष्यास्ताम्अक्ष्यासुः
मध्यमअक्ष्याःअक्ष्यास्तम्अक्ष्यास्त
उत्तमअक्ष्यासम्अक्ष्यास्वअक्ष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआक्षिष्यत् / आक्षिष्यद् / आक्ष्यत् / आक्ष्यद्आक्षिष्यताम् / आक्ष्यताम्आक्षिष्यन् / आक्ष्यन्
मध्यमआक्षिष्यः / आक्ष्यःआक्षिष्यतम् / आक्ष्यतम्आक्षिष्यत / आक्ष्यत
उत्तमआक्षिष्यम् / आक्ष्यम्आक्षिष्याव / आक्ष्यावआक्षिष्याम / आक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें