🕉️ 29 October 2026, Thursday · 02:43:08 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

नल् (णलँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0972
धात्वर्थ: गन्धे बन्धने च — सूंघना, बास आना, बांधना, हिंसा करना' (to smell,to bind)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनलतिनलतःनलन्ति
मध्यमनलसिनलथःनलथ
उत्तमनलामिनलावःनलामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनलतात् / नलताद् / नलतुनलताम्नलन्तु
मध्यमनल / नलतात् / नलताद्नलतम्नलत
उत्तमनलानिनलावनलाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनलत् / अनलद्अनलताम्अनलन्
मध्यमअनलःअनलतम्अनलत
उत्तमअनलम्अनलावअनलाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनलेत् / नलेद्नलेताम्नलेयुः
मध्यमनलेःनलेतम्नलेत
उत्तमनलेयम्नलेवनलेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनलिष्यतिनलिष्यतःनलिष्यन्ति
मध्यमनलिष्यसिनलिष्यथःनलिष्यथ
उत्तमनलिष्यामिनलिष्यावःनलिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनलितानलितारौनलितारः
मध्यमनलितासिनलितास्थःनलितास्थ
उत्तमनलितास्मिनलितास्वःनलितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमननालनेलतुःनेलुः
मध्यमनेलिथनेलथुःनेल
उत्तमननल / ननालनेलिवनेलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनालीत् / अनालीद्अनालिष्टाम्अनालिषुः
मध्यमअनालीःअनालिष्टम्अनालिष्ट
उत्तमअनालिषम्अनालिष्वअनालिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनल्यात् / नल्याद्नल्यास्ताम्नल्यासुः
मध्यमनल्याःनल्यास्तम्नल्यास्त
उत्तमनल्यासम्नल्यास्वनल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनलिष्यत् / अनलिष्यद्अनलिष्यताम्अनलिष्यन्
मध्यमअनलिष्यःअनलिष्यतम्अनलिष्यत
उत्तमअनलिष्यम्अनलिष्यावअनलिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें