🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:31:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सह् (षहँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0988
धात्वर्थ: मर्षणे — क्षमा करना, सहन करना (to tolerate, to bear, to forgive)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहतेसहेतेसहन्ते
मध्यमसहसेसहेथेसहध्वे
उत्तमसहेसहावहेसहामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहताम्सहेताम्सहन्ताम्
मध्यमसहस्वसहेथाम्सहध्वम्
उत्तमसहैसहावहैसहामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसहतअसहेताम्असहन्त
मध्यमअसहथाःअसहेथाम्असहध्वम्
उत्तमअसहेअसहावहिअसहामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहेतसहेयाताम्सहेरन्
मध्यमसहेथाःसहेयाथाम्सहेध्वम्
उत्तमसहेयसहेवहिसहेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहिष्यतेसहिष्येतेसहिष्यन्ते
मध्यमसहिष्यसेसहिष्येथेसहिष्यध्वे
उत्तमसहिष्येसहिष्यावहेसहिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहिता / सोढासहितारौ / सोढारौसहितारः / सोढारः
मध्यमसहितासे / सोढासेसहितासाथे / सोढासाथेसहिताध्वे / सोढाध्वे
उत्तमसहिताहे / सोढाहेसहितास्वहे / सोढास्वहेसहितास्महे / सोढास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेहेसेहातेसेहिरे
मध्यमसेहिषेसेहाथेसेहिढ्वे / सेहिध्वे
उत्तमसेहेसेहिवहेसेहिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसहिष्टअसहिषाताम्असहिषत
मध्यमअसहिष्ठाःअसहिषाथाम्असहिढ्वम् / असहिध्वम्
उत्तमअसहिषिअसहिष्वहिअसहिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहिषीष्टसहिषीयास्ताम्सहिषीरन्
मध्यमसहिषीष्ठाःसहिषीयास्थाम्सहिषीढ्वम् / सहिषीध्वम्
उत्तमसहिषीयसहिषीवहिसहिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसहिष्यतअसहिष्येताम्असहिष्यन्त
मध्यमअसहिष्यथाःअसहिष्येथाम्असहिष्यध्वम्
उत्तमअसहिष्येअसहिष्यावहिअसहिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें