२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
मर्च् (मर्चँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0151
धात्वर्थ: शब्दार्थे — शब्द करना (to sound)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयति मर्चयतः मर्चयन्ति मध्यम मर्चयसि मर्चयथः मर्चयथ उत्तम मर्चयामि मर्चयावः मर्चयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयतात् / मर्चयताद् / मर्चयतु मर्चयताम् मर्चयन्तु मध्यम मर्चय / मर्चयतात् / मर्चयताद् मर्चयतम् मर्चयत उत्तम मर्चयानि मर्चयाव मर्चयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्चयत् / अमर्चयद् अमर्चयताम् अमर्चयन् मध्यम अमर्चयः अमर्चयतम् अमर्चयत उत्तम अमर्चयम् अमर्चयाव अमर्चयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयेत् / मर्चयेद् मर्चयेताम् मर्चयेयुः मध्यम मर्चयेः मर्चयेतम् मर्चयेत उत्तम मर्चयेयम् मर्चयेव मर्चयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयिष्यति मर्चयिष्यतः मर्चयिष्यन्ति मध्यम मर्चयिष्यसि मर्चयिष्यथः मर्चयिष्यथ उत्तम मर्चयिष्यामि मर्चयिष्यावः मर्चयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयिता मर्चयितारौ मर्चयितारः मध्यम मर्चयितासि मर्चयितास्थः मर्चयितास्थ उत्तम मर्चयितास्मि मर्चयितास्वः मर्चयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयाञ्चकार / मर्चयामास / मर्चयाम्बभूव मर्चयाञ्चक्रतुः / मर्चयामासतुः / मर्चयाम्बभूवतुः मर्चयाञ्चक्रुः / मर्चयामासुः / मर्चयाम्बभूवुः मध्यम मर्चयाञ्चकर्थ / मर्चयामासिथ / मर्चयाम्बभूविथ मर्चयाञ्चक्रथुः / मर्चयामासथुः / मर्चयाम्बभूवथुः मर्चयाञ्चक्र / मर्चयामास / मर्चयाम्बभूव उत्तम मर्चयाञ्चकर / मर्चयाञ्चकार / मर्चयामास / मर्चयाम्बभूव मर्चयाञ्चकृव / मर्चयामासिव / मर्चयाम्बभूविव मर्चयाञ्चकृम / मर्चयामासिम / मर्चयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अममर्चत् / अममर्चद् अममर्चताम् अममर्चन् मध्यम अममर्चः अममर्चतम् अममर्चत उत्तम अममर्चम् अममर्चाव अममर्चाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्च्यात् / मर्च्याद् मर्च्यास्ताम् मर्च्यासुः मध्यम मर्च्याः मर्च्यास्तम् मर्च्यास्त उत्तम मर्च्यासम् मर्च्यास्व मर्च्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्चयिष्यत् / अमर्चयिष्यद् अमर्चयिष्यताम् अमर्चयिष्यन् मध्यम अमर्चयिष्यः अमर्चयिष्यतम् अमर्चयिष्यत उत्तम अमर्चयिष्यम् अमर्चयिष्याव अमर्चयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयते मर्चयेते मर्चयन्ते मध्यम मर्चयसे मर्चयेथे मर्चयध्वे उत्तम मर्चये मर्चयावहे मर्चयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयताम् मर्चयेताम् मर्चयन्ताम् मध्यम मर्चयस्व मर्चयेथाम् मर्चयध्वम् उत्तम मर्चयै मर्चयावहै मर्चयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्चयत अमर्चयेताम् अमर्चयन्त मध्यम अमर्चयथाः अमर्चयेथाम् अमर्चयध्वम् उत्तम अमर्चये अमर्चयावहि अमर्चयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयेत मर्चयेयाताम् मर्चयेरन् मध्यम मर्चयेथाः मर्चयेयाथाम् मर्चयेध्वम् उत्तम मर्चयेय मर्चयेवहि मर्चयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयिष्यते मर्चयिष्येते मर्चयिष्यन्ते मध्यम मर्चयिष्यसे मर्चयिष्येथे मर्चयिष्यध्वे उत्तम मर्चयिष्ये मर्चयिष्यावहे मर्चयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयिता मर्चयितारौ मर्चयितारः मध्यम मर्चयितासे मर्चयितासाथे मर्चयिताध्वे उत्तम मर्चयिताहे मर्चयितास्वहे मर्चयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयाञ्चक्रे / मर्चयामास / मर्चयाम्बभूव मर्चयाञ्चक्राते / मर्चयामासतुः / मर्चयाम्बभूवतुः मर्चयाञ्चक्रिरे / मर्चयामासुः / मर्चयाम्बभूवुः मध्यम मर्चयाञ्चकृषे / मर्चयामासिथ / मर्चयाम्बभूविथ मर्चयाञ्चक्राथे / मर्चयामासथुः / मर्चयाम्बभूवथुः मर्चयाञ्चकृढ्वे / मर्चयामास / मर्चयाम्बभूव उत्तम मर्चयाञ्चक्रे / मर्चयामास / मर्चयाम्बभूव मर्चयाञ्चकृवहे / मर्चयामासिव / मर्चयाम्बभूविव मर्चयाञ्चकृमहे / मर्चयामासिम / मर्चयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अममर्चत अममर्चेताम् अममर्चन्त मध्यम अममर्चथाः अममर्चेथाम् अममर्चध्वम् उत्तम अममर्चे अममर्चावहि अममर्चामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयिषीष्ट मर्चयिषीयास्ताम् मर्चयिषीरन् मध्यम मर्चयिषीष्ठाः मर्चयिषीयास्थाम् मर्चयिषीढ्वम् / मर्चयिषीध्वम् उत्तम मर्चयिषीय मर्चयिषीवहि मर्चयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्चयिष्यत अमर्चयिष्येताम् अमर्चयिष्यन्त मध्यम अमर्चयिष्यथाः अमर्चयिष्येथाम् अमर्चयिष्यध्वम् उत्तम अमर्चयिष्ये अमर्चयिष्यावहि अमर्चयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्च्यते मर्च्येते मर्च्यन्ते मध्यम मर्च्यसे मर्च्येथे मर्च्यध्वे उत्तम मर्च्ये मर्च्यावहे मर्च्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्च्यताम् मर्च्येताम् मर्च्यन्ताम् मध्यम मर्च्यस्व मर्च्येथाम् मर्च्यध्वम् उत्तम मर्च्यै मर्च्यावहै मर्च्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्च्यत अमर्च्येताम् अमर्च्यन्त मध्यम अमर्च्यथाः अमर्च्येथाम् अमर्च्यध्वम् उत्तम अमर्च्ये अमर्च्यावहि अमर्च्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्च्येत मर्च्येयाताम् मर्च्येरन् मध्यम मर्च्येथाः मर्च्येयाथाम् मर्च्येध्वम् उत्तम मर्च्येय मर्च्येवहि मर्च्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्चयिष्यते / मर्चिष्यते मर्चयिष्येते / मर्चिष्येते मर्चयिष्यन्ते / मर्चिष्यन्ते मध्यम मर्चयिष्यसे / मर्चिष्यसे मर्चयिष्येथे / मर्चिष्येथे मर्चयिष्यध्वे / मर्चिष्यध्वे उत्तम मर्चयिष्ये / मर्चिष्ये मर्चयिष्यावहे / मर्चिष्यावहे मर्चयिष्यामहे / मर्चिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त मर्चन — — मर्चनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त मर्चक मर्चकः मर्चिका मर्चकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त मर्चयितृ मर्चयिता मर्चयित्री मर्चयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त मर्च्य मर्च्यः मर्च्या मर्च्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) मर्चयितव्य मर्चयितव्यः मर्चयितव्या मर्चयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त मर्चनीय मर्चनीयः मर्चनीया मर्चनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) मर्चित मर्चितः मर्चिता मर्चितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) मर्चितवत् मर्चितवान् मर्चितवती मर्चितवत् / मर्चितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) मर्चयत् मर्चयन् मर्चयन्ती मर्चयत् / मर्चयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त मर्चयिष्यत् मर्चयिष्यन् मर्चयिष्यती / मर्चयिष्यन्ती मर्चयिष्यत् / मर्चयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) मर्चयमान मर्चयमानः मर्चयमाना मर्चयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) मर्चयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रमर्च्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) मर्चयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय मर्चम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त मर्क्ति — मर्क्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त मर्चयाम्बभूवस् मर्चयाम्बभूवान् मर्चयाम्बभूषी मर्चयाम्बभूवत् / मर्चयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।