२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
ऋज् (ऋजँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0200
धात्वर्थ: गतिस्थानार्जनोपार्जनेषु — जाना, खड़ा रहना, स्थिर होना, वलिष्ट होना, जीना, संपादन करना, प्राप्त करना, मिलाना (to go, to stand, to stand still, to gain, to live, to be healthy, to earn, to obtain, to …)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जते
अर्जेते
अर्जन्ते
मध्यम
अर्जसे
अर्जेथे
अर्जध्वे
उत्तम
अर्जे
अर्जावहे
अर्जामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जताम्
अर्जेताम्
अर्जन्ताम्
मध्यम
अर्जस्व
अर्जेथाम्
अर्जध्वम्
उत्तम
अर्जै
अर्जावहै
अर्जामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
आर्जत
आर्जेताम्
आर्जन्त
मध्यम
आर्जथाः
आर्जेथाम्
आर्जध्वम्
उत्तम
आर्जे
आर्जावहि
आर्जामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जेत
अर्जेयाताम्
अर्जेरन्
मध्यम
अर्जेथाः
अर्जेयाथाम्
अर्जेध्वम्
उत्तम
अर्जेय
अर्जेवहि
अर्जेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जिष्यते
अर्जिष्येते
अर्जिष्यन्ते
मध्यम
अर्जिष्यसे
अर्जिष्येथे
अर्जिष्यध्वे
उत्तम
अर्जिष्ये
अर्जिष्यावहे
अर्जिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जिता
अर्जितारौ
अर्जितारः
मध्यम
अर्जितासे
अर्जितासाथे
अर्जिताध्वे
उत्तम
अर्जिताहे
अर्जितास्वहे
अर्जितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
आनृजे
आनृजाते
आनृजिरे
मध्यम
आनृजिषे
आनृजाथे
आनृजिध्वे
उत्तम
आनृजे
आनृजिवहे
आनृजिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
आर्जिष्ट
आर्जिषाताम्
आर्जिषत
मध्यम
आर्जिष्ठाः
आर्जिषाथाम्
आर्जिध्वम्
उत्तम
आर्जिषि
आर्जिष्वहि
आर्जिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जिषीष्ट
अर्जिषीयास्ताम्
अर्जिषीरन्
मध्यम
अर्जिषीष्ठाः
अर्जिषीयास्थाम्
अर्जिषीध्वम्
उत्तम
अर्जिषीय
अर्जिषीवहि
अर्जिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
आर्जिष्यत
आर्जिष्येताम्
आर्जिष्यन्त
मध्यम
आर्जिष्यथाः
आर्जिष्येथाम्
आर्जिष्यध्वम्
उत्तम
आर्जिष्ये
आर्जिष्यावहि
आर्जिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
ऋज्यते
ऋज्येते
ऋज्यन्ते
मध्यम
ऋज्यसे
ऋज्येथे
ऋज्यध्वे
उत्तम
ऋज्ये
ऋज्यावहे
ऋज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
ऋज्यताम्
ऋज्येताम्
ऋज्यन्ताम्
मध्यम
ऋज्यस्व
ऋज्येथाम्
ऋज्यध्वम्
उत्तम
ऋज्यै
ऋज्यावहै
ऋज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
आर्ज्यत
आर्ज्येताम्
आर्ज्यन्त
मध्यम
आर्ज्यथाः
आर्ज्येथाम्
आर्ज्यध्वम्
उत्तम
आर्ज्ये
आर्ज्यावहि
आर्ज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
ऋज्येत
ऋज्येयाताम्
ऋज्येरन्
मध्यम
ऋज्येथाः
ऋज्येयाथाम्
ऋज्येध्वम्
उत्तम
ऋज्येय
ऋज्येवहि
ऋज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अर्जिष्यते
अर्जिष्येते
अर्जिष्यन्ते
मध्यम
अर्जिष्यसे
अर्जिष्येथे
अर्जिष्यध्वे
उत्तम
अर्जिष्ये
अर्जिष्यावहे
अर्जिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
अर्जन
—
—
अर्जनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
अर्जक
अर्जकः
अर्जिका
अर्जकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
अर्जितृ
अर्जिता
अर्जित्री
अर्जितृ
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
अर्जितव्य
अर्जितव्यः
अर्जितव्या
अर्जितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
अर्जनीय
अर्जनीयः
अर्जनीया
अर्जनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
ऋजित
ऋजितः
ऋजिता
ऋजितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
ऋजितवत्
ऋजितवान्
ऋजितवती
ऋजितवत् / ऋजितवद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
अर्जमान
अर्जमानः
अर्जमाना
अर्जमानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
अर्जित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रार्ज्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
अर्जितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
अर्जम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
अर्ग
अर्गः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
ऋक्ति
—
ऋक्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
आनृजिवस्
आनृजिवान्
आनृजुषी
आनृजिवत् / आनृजिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।