२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
मुण्ड् (मुडिँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0369
धात्वर्थ: खण्डने — चूर्ण करना, क्षौर करना, मुण्डन करना, हजामत करना (to powder, to grind, to shave)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्डति मुण्डतः मुण्डन्ति मध्यम मुण्डसि मुण्डथः मुण्डथ उत्तम मुण्डामि मुण्डावः मुण्डामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्डतात् / मुण्डताद् / मुण्डतु मुण्डताम् मुण्डन्तु मध्यम मुण्ड / मुण्डतात् / मुण्डताद् मुण्डतम् मुण्डत उत्तम मुण्डानि मुण्डाव मुण्डाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमुण्डत् / अमुण्डद् अमुण्डताम् अमुण्डन् मध्यम अमुण्डः अमुण्डतम् अमुण्डत उत्तम अमुण्डम् अमुण्डाव अमुण्डाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्डेत् / मुण्डेद् मुण्डेताम् मुण्डेयुः मध्यम मुण्डेः मुण्डेतम् मुण्डेत उत्तम मुण्डेयम् मुण्डेव मुण्डेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्डिष्यति मुण्डिष्यतः मुण्डिष्यन्ति मध्यम मुण्डिष्यसि मुण्डिष्यथः मुण्डिष्यथ उत्तम मुण्डिष्यामि मुण्डिष्यावः मुण्डिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्डिता मुण्डितारौ मुण्डितारः मध्यम मुण्डितासि मुण्डितास्थः मुण्डितास्थ उत्तम मुण्डितास्मि मुण्डितास्वः मुण्डितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुमुण्ड मुमुण्डतुः मुमुण्डुः मध्यम मुमुण्डिथ मुमुण्डथुः मुमुण्ड उत्तम मुमुण्ड मुमुण्डिव मुमुण्डिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमुण्डीत् / अमुण्डीद् अमुण्डिष्टाम् अमुण्डिषुः मध्यम अमुण्डीः अमुण्डिष्टम् अमुण्डिष्ट उत्तम अमुण्डिषम् अमुण्डिष्व अमुण्डिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्ड्यात् / मुण्ड्याद् मुण्ड्यास्ताम् मुण्ड्यासुः मध्यम मुण्ड्याः मुण्ड्यास्तम् मुण्ड्यास्त उत्तम मुण्ड्यासम् मुण्ड्यास्व मुण्ड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमुण्डिष्यत् / अमुण्डिष्यद् अमुण्डिष्यताम् अमुण्डिष्यन् मध्यम अमुण्डिष्यः अमुण्डिष्यतम् अमुण्डिष्यत उत्तम अमुण्डिष्यम् अमुण्डिष्याव अमुण्डिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्ड्यते मुण्ड्येते मुण्ड्यन्ते मध्यम मुण्ड्यसे मुण्ड्येथे मुण्ड्यध्वे उत्तम मुण्ड्ये मुण्ड्यावहे मुण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्ड्यताम् मुण्ड्येताम् मुण्ड्यन्ताम् मध्यम मुण्ड्यस्व मुण्ड्येथाम् मुण्ड्यध्वम् उत्तम मुण्ड्यै मुण्ड्यावहै मुण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमुण्ड्यत अमुण्ड्येताम् अमुण्ड्यन्त मध्यम अमुण्ड्यथाः अमुण्ड्येथाम् अमुण्ड्यध्वम् उत्तम अमुण्ड्ये अमुण्ड्यावहि अमुण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्ड्येत मुण्ड्येयाताम् मुण्ड्येरन् मध्यम मुण्ड्येथाः मुण्ड्येयाथाम् मुण्ड्येध्वम् उत्तम मुण्ड्येय मुण्ड्येवहि मुण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मुण्डिष्यते मुण्डिष्येते मुण्डिष्यन्ते मध्यम मुण्डिष्यसे मुण्डिष्येथे मुण्डिष्यध्वे उत्तम मुण्डिष्ये मुण्डिष्यावहे मुण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त मुण्डन — — मुण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त मुण्डक मुण्डकः मुण्डिका मुण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त मुण्डितृ मुण्डिता मुण्डित्री मुण्डितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त मुण्ड्य मुण्ड्यः मुण्ड्या मुण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) मुण्डितव्य मुण्डितव्यः मुण्डितव्या मुण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त मुण्डनीय मुण्डनीयः मुण्डनीया मुण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) मुण्डित मुण्डितः मुण्डिता मुण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) मुण्डितवत् मुण्डितवान् मुण्डितवती मुण्डितवत् / मुण्डितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) मुण्डत् मुण्डन् मुण्डन्ती मुण्डत् / मुण्डद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त मुण्डिष्यत् मुण्डिष्यन् मुण्डिष्यती / मुण्डिष्यन्ती मुण्डिष्यत् / मुण्डिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) मुण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रमुण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) मुण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय मुण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त मुण्ड मुण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त मुण्टि — मुण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त मुमुण्ड्वस् मुमुण्ड्वान् मुमुण्डुषी मुमुण्ड्वत् / मुमुण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।