॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चूर्ण करना, क्षौर करना, मुण्डन करना, हजामत करना
संस्कृत: खण्डने
अंग्रेज़ी: to powder, to grind, to shave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मुण्डति | मुण्डतः | मुण्डन्ति |
| मध्यम | मुण्डसि | मुण्डथः | मुण्डथ |
| उत्तम | मुण्डामि | मुण्डावः | मुण्डामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मुण्डति · लिट्: मुमुण्ड · लुट्: मुण्डिता · लृट्: मुण्डिष्यति · लोट्: मुण्डतात् · लङ्: अमुण्डत् · विधिलिङ्: मुण्डेत् · आशीर्लिङ्: मुण्ड्यात् · लुङ्: अमुण्डीत् · लृङ्: अमुण्डिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मुण्डन · ण्वुल्: मुण्डकः · तृच्: मुण्डिता · ण्यत्: मुण्ड्यः · तव्य: मुण्डितव्यः · अनीयर्: मुण्डनीयः · क्त: मुण्डितः · क्तवतु: मुण्डितवान् · शतृ: मुण्डन् · स्य-शतृ: मुण्डिष्यन् · क्त्वा: मुण्डित्वा · ल्यप्: प्रमुण्ड्य · तुमुन्: मुण्डितुम् · णमुल्: मुण्डम् · घञ्: मुण्डः · क्तिन्: मुण्टि · क्वसु: मुमुण्ड्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मुण्डति | मुण्ड् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: मुण्डता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: मुण्ड + तल् (भाववाचक) | मुण्डत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: मुण्ड् + शतृ |
मुण्डति ➤ चूर्ण करना, क्षौर करना, मुण्डन करना, हजामत करना
संस्कृत: खण्डने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड