२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
अव् (अवँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0684
धात्वर्थ: रक्षणगतिकान्तिप्रीतितृप्त्यवगमप्रवेशश्रवणस्वाम्यर्थयाचनक्रियेच्छादीप्त्यवाप्त्यालिङ्गनहिंसादानभागवृद्धिषु — संरक्षण करना, जाना, कामना करना, प्रेम करना, संतुष्ट करना, आनन्दित करना, प्रवेश करना, सुनना, मालिक होना, आज्ञा करना, मांगना, कर्म करना, कान्तियुक्त होना,प्राप्त होना, आलिंगन करना, मार डालना, दुख होना, ग्रहण करना, ग्रहण होना, बढ़ाना, शक्तिमान होना (to protect,to go, to desire, to wish, to love, to please, to satisfy, to enter, to hear, …)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवति अवतः अवन्ति मध्यम अवसि अवथः अवथ उत्तम अवामि अवावः अवामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवतात् / अवताद् / अवतु अवताम् अवन्तु मध्यम अव / अवतात् / अवताद् अवतम् अवत उत्तम अवानि अवाव अवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आवत् / आवद् आवताम् आवन् मध्यम आवः आवतम् आवत उत्तम आवम् आवाव आवाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवेत् / अवेद् अवेताम् अवेयुः मध्यम अवेः अवेतम् अवेत उत्तम अवेयम् अवेव अवेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविष्यति अविष्यतः अविष्यन्ति मध्यम अविष्यसि अविष्यथः अविष्यथ उत्तम अविष्यामि अविष्यावः अविष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविता अवितारौ अवितारः मध्यम अवितासि अवितास्थः अवितास्थ उत्तम अवितास्मि अवितास्वः अवितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आव आवतुः आवुः मध्यम आविथ आवथुः आव उत्तम आव आविव आविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आवीत् / आवीद् आविष्टाम् आविषुः मध्यम आवीः आविष्टम् आविष्ट उत्तम आविषम् आविष्व आविष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अव्यात् / अव्याद् अव्यास्ताम् अव्यासुः मध्यम अव्याः अव्यास्तम् अव्यास्त उत्तम अव्यासम् अव्यास्व अव्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आविष्यत् / आविष्यद् आविष्यताम् आविष्यन् मध्यम आविष्यः आविष्यतम् आविष्यत उत्तम आविष्यम् आविष्याव आविष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अव्यते अव्येते अव्यन्ते मध्यम अव्यसे अव्येथे अव्यध्वे उत्तम अव्ये अव्यावहे अव्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अव्यताम् अव्येताम् अव्यन्ताम् मध्यम अव्यस्व अव्येथाम् अव्यध्वम् उत्तम अव्यै अव्यावहै अव्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आव्यत आव्येताम् आव्यन्त मध्यम आव्यथाः आव्येथाम् आव्यध्वम् उत्तम आव्ये आव्यावहि आव्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अव्येत अव्येयाताम् अव्येरन् मध्यम अव्येथाः अव्येयाथाम् अव्येध्वम् उत्तम अव्येय अव्येवहि अव्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविष्यते अविष्येते अविष्यन्ते मध्यम अविष्यसे अविष्येथे अविष्यध्वे उत्तम अविष्ये अविष्यावहे अविष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त अवन — — अवनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त आवक आवकः आविका आवकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त अवितृ अविता अवित्री अवितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त आव्य आव्यः आव्या आव्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) अवितव्य अवितव्यः अवितव्या अवितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त अवनीय अवनीयः अवनीया अवनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) अवित अवितः अविता अवितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) अवितवत् अवितवान् अवितवती अवितवत् / अवितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) अवत् अवन् अवन्ती अवत् / अवद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त अविष्यत् अविष्यन् अविष्यती / अविष्यन्ती अविष्यत् / अविष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) अवित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्राव्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) अवितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय आवम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त आव आवः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ऊति — ऊतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त वस् वान् उषी वत् / वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।