🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:32:08 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

अव् (अवँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0684
धात्वर्थ: रक्षणगतिकान्तिप्रीतितृप्त्यवगमप्रवेशश्रवणस्वाम्यर्थयाचनक्रियेच्छादीप्त्यवाप्त्यालिङ्गनहिंसादानभागवृद्धिषु — संरक्षण करना, जाना, कामना करना, प्रेम करना, संतुष्ट करना, आनन्दित करना, प्रवेश करना, सुनना, मालिक होना, आज्ञा करना, मांगना, कर्म करना, कान्तियुक्त होना,प्राप्त होना, आलिंगन करना, मार डालना, दुख होना, ग्रहण करना, ग्रहण होना, बढ़ाना, शक्तिमान होना (to protect,to go, to desire, to wish, to love, to please, to satisfy, to enter, to hear, …)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवतिअवतःअवन्ति
मध्यमअवसिअवथःअवथ
उत्तमअवामिअवावःअवामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवतात् / अवताद् / अवतुअवताम्अवन्तु
मध्यमअव / अवतात् / अवताद्अवतम्अवत
उत्तमअवानिअवावअवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआवत् / आवद्आवताम्आवन्
मध्यमआवःआवतम्आवत
उत्तमआवम्आवावआवाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेत् / अवेद्अवेताम्अवेयुः
मध्यमअवेःअवेतम्अवेत
उत्तमअवेयम्अवेवअवेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअविष्यतिअविष्यतःअविष्यन्ति
मध्यमअविष्यसिअविष्यथःअविष्यथ
उत्तमअविष्यामिअविष्यावःअविष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअविताअवितारौअवितारः
मध्यमअवितासिअवितास्थःअवितास्थ
उत्तमअवितास्मिअवितास्वःअवितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआवआवतुःआवुः
मध्यमआविथआवथुःआव
उत्तमआवआविवआविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआवीत् / आवीद्आविष्टाम्आविषुः
मध्यमआवीःआविष्टम्आविष्ट
उत्तमआविषम्आविष्वआविष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअव्यात् / अव्याद्अव्यास्ताम्अव्यासुः
मध्यमअव्याःअव्यास्तम्अव्यास्त
उत्तमअव्यासम्अव्यास्वअव्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआविष्यत् / आविष्यद्आविष्यताम्आविष्यन्
मध्यमआविष्यःआविष्यतम्आविष्यत
उत्तमआविष्यम्आविष्यावआविष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें