🕉️ 29 October 2026, Thursday · 03:44:00 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

ऊर्णोति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

ऊर्णोति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

ऊर्णोति

अर्थ: ढकना

संस्कृत: आच्छादने

अंग्रेज़ी: to cover

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. ऊर्णु धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — ऊर्णु (अदादिगण) · अर्थ: ढकना (आच्छादने)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऊर्णोति / ऊर्णौतिऊर्णुतःऊर्णुवन्ति
मध्यमऊर्णोषि / ऊर्णौषिऊर्णुथःऊर्णुथ
उत्तमऊर्णोमि / ऊर्णौमिऊर्णुवःऊर्णुमः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऊर्णोति · लट् (आत्मने.): ऊर्णुते · लिट्: ऊर्णुनाव · लिट् (आत्मने.): ऊर्णुनुवे · लुट्: ऊर्णविता · लुट् (आत्मने.): ऊर्णविता · लृट्: ऊर्णविष्यति · लृट् (आत्मने.): ऊर्णविष्यते · लोट्: ऊर्णुतात् · लोट् (आत्मने.): ऊर्णुताम् · लङ्: और्णोत् · लङ् (आत्मने.): और्णुत · विधिलिङ्: ऊर्णुयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): ऊर्णुवीत · आशीर्लिङ्: ऊर्णूयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ऊर्णविषीष्ट · लुङ्: और्णवीत् · लुङ् (आत्मने.): और्णविष्ट · लृङ्: और्णविष्यत् · लृङ् (आत्मने.): और्णविष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊर्णवन · ण्वुल्: ऊर्णावकः · तृच्: ऊर्णुविता · यत्: ऊर्णव्यः · ण्यत्: ऊर्णाव्यः · तव्य: ऊर्णुवितव्यः · अनीयर्: ऊर्णवनीयः · क्त: ऊर्णुतः · क्तवतु: ऊर्णुतवान् · शतृ: ऊर्णुवन् · स्य-शतृ: ऊर्णुविष्यन् · शानच्: ऊर्णुवानः · क्त्वा: ऊर्णुत्वा · ल्यप्: प्रोर्णुत्य · तुमुन्: ऊर्णुवितुम् · णमुल्: ऊर्णावम् · क्तिन्: ऊर्णुति · क्वसु: ऊर्णुनुवान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
ऊर्णोतिऊर्णु धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

ऊर्णोति ➤ ढकना
संस्कृत: आच्छादने

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें