॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भूख लगना
संस्कृत: बुभुक्षायाम्
अंग्रेज़ी: to be hungry
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | क्षुध्यति | क्षुध्यतः | क्षुध्यन्ति |
| मध्यम | क्षुध्यसि | क्षुध्यथः | क्षुध्यथ |
| उत्तम | क्षुध्यामि | क्षुध्यावः | क्षुध्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: क्षुध्यति · लिट्: चुक्षोध · लुट्: क्षोद्धा · लृट्: क्षोत्स्यति · लोट्: क्षुध्यतात् · लङ्: अक्षुध्यत् · विधिलिङ्: क्षुध्येत् · आशीर्लिङ्: क्षुध्यात् · लुङ्: अक्षुधत् · लृङ्: अक्षोत्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: क्षोधन · ण्वुल्: क्षोधकः · तृच्: क्षोद्धा · ण्यत्: क्षोध्यः · तव्य: क्षोद्धव्यः · अनीयर्: क्षोधनीयः · क्त: क्षुधितः · क्तवतु: क्षुधितवान् · शतृ: क्षुध्यन् · स्य-शतृ: क्षोत्स्यन् · क्त्वा: क्षुधित्वा · ल्यप्: प्रक्षुध्य · तुमुन्: क्षोद्धुम् · णमुल्: क्षोधम् · घञ्: क्षोधः · क्तिन्: क्षुद्धि · क्वसु: चुक्षुध्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| क्षुध्यति | क्षुध् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: क्षुध्यत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: क्षुध् + शतृ | क्षुध्यत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: क्षुध् + शतृ |
क्षुध्यति ➤ भूख लगना
संस्कृत: बुभुक्षायाम्
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड