🕉️ 29 October 2026, Thursday · 04:51:27 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

ग्लोहति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

ग्लोहति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

ग्लोहति

अर्थ: लेना, स्वीकार करना

संस्कृत: ग्रहणे

अंग्रेज़ी: to take,to seize, to accept

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. ग्लुह् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. ग्लोहत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लुह् + शतृ
  3. ग्लोहत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लुह् + शतृ
  4. ग्लोहता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लुह् + घञ् · तद्धित: ग्लोह + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — ग्लुह् (भ्वादिगण) · अर्थ: लेना, स्वीकार करना (ग्रहणे)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमग्लोहतिग्लोहतःग्लोहन्ति
मध्यमग्लोहसिग्लोहथःग्लोहथ
उत्तमग्लोहामिग्लोहावःग्लोहामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ग्लोहति · लट् (आत्मने.): ग्लोहते · लिट्: जुग्लोह · लिट् (आत्मने.): जुग्लुहे · लुट्: ग्लोढा · लुट् (आत्मने.): ग्लोढा · लृट्: ग्लोहिष्यति · लृट् (आत्मने.): ग्लोहिष्यते · लोट्: ग्लोहतात् · लोट् (आत्मने.): ग्लोहताम् · लङ्: अग्लोहत् · लङ् (आत्मने.): अग्लोहत · विधिलिङ्: ग्लोहेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): ग्लोहेत · आशीर्लिङ्: ग्लुह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ग्लोहिषीष्ट · लुङ्: अग्लोहीत् · लुङ् (आत्मने.): अग्लोहिष्ट · लृङ्: अग्लोहिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अग्लोहिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ग्लोहन · ण्वुल्: ग्लोहकः · तृच्: ग्लोढा · ण्यत्: ग्लोह्यः · तव्य: ग्लोढव्यः · अनीयर्: ग्लोहनीयः · क्त: ग्लूढः · क्तवतु: ग्लूढवान् · शतृ: ग्लोहन् · स्य-शतृ: घ्लोक्ष्यन् · शानच्: ग्लोहमानः · क्त्वा: ग्लूढ्वा · ल्यप्: प्रग्लुह्य · तुमुन्: ग्लोढुम् · णमुल्: ग्लोहम् · घञ्: ग्लोहः · क्तिन्: ग्लूढि · क्वसु: जुग्लुह्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
ग्लोहतिग्लुह् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: ग्लोहत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लुह् + शतृ | ग्लोहत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लुह् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

ग्लोहति ➤ लेना, स्वीकार करना
संस्कृत: ग्रहणे

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें