॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चिन्तन करना, स्मरण करना, याद करना, चिन्ता करना
संस्कृत: स्मृत्याम्
अंग्रेज़ी: to contemplate,to think,to discuss,to remember, to worry
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चिन्तति / चिन्तयति | चिन्ततः / चिन्तयतः | चिन्तन्ति / चिन्तयन्ति |
| मध्यम | चिन्तयसि / चिन्तसि | चिन्तथः / चिन्तयथः | चिन्तथ / चिन्तयथ |
| उत्तम | चिन्तयामि / चिन्तामि | चिन्तयावः / चिन्तावः | चिन्तयामः / चिन्तामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चिन्तति · लट् (आत्मने.): चिन्तयते · लिट्: चिचिन्त · लिट् (आत्मने.): चिन्तयाञ्चक्रे · लुट्: चिन्तयिता · लुट् (आत्मने.): चिन्तयिता · लृट्: चिन्तयिष्यति · लृट् (आत्मने.): चिन्तयिष्यते · लोट्: चिन्ततात् · लोट् (आत्मने.): चिन्तयताम् · लङ्: अचिन्तत् · लङ् (आत्मने.): अचिन्तयत · विधिलिङ्: चिन्तयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): चिन्तयेत · आशीर्लिङ्: चिन्त्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चिन्तयिषीष्ट · लुङ्: अचिचिन्तत् · लुङ् (आत्मने.): अचिचिन्तत · लृङ्: अचिन्तयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अचिन्तयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चिन्तन · ण्वुल्: चिन्तकः · तृच्: चिन्तिता · यत्: चिन्त्यः · ण्यत्: चिन्त्यः · तव्य: चिन्तितव्यः · अनीयर्: चिन्तनीयः · क्त: चिन्तितः · क्तवतु: चिन्तितवान् · शतृ: चिन्तन् · स्य-शतृ: चिन्तिष्यन् · शानच्: चिन्तयमानः · क्त्वा: चिन्तित्वा · ल्यप्: प्रचिन्त्य · तुमुन्: चिन्तितुम् · णमुल्: चिन्तम् · घञ्: चिन्तः · क्तिन्: चिन्ति · क्वसु: चिचिन्त्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चिन्तति | चिन्त् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: चिन्तत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चिन्त् + शतृ | चिन्तत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चिन्त् + शतृ |
चिन्तति ➤ चिन्तन करना, स्मरण करना, याद करना, चिन्ता करना
संस्कृत: स्मृत्याम्
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड