🕉️ 30 October 2026, Friday · 05:15:38 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

तङ्गति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

तङ्गति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

तङ्गति

अर्थ: जाना

संस्कृत: गतौ

अंग्रेज़ी: to go

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. तङ्ग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. तङ्गत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तङ्ग् + शतृ
  3. तङ्गत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तङ्ग् + शतृ
  4. तङ्गता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तङ्ग् + घञ् · तद्धित: तङ्ग + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — तङ्ग् (भ्वादिगण) · अर्थ: जाना (गतौ)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतङ्गतितङ्गतःतङ्गन्ति
मध्यमतङ्गसितङ्गथःतङ्गथ
उत्तमतङ्गामितङ्गावःतङ्गामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तङ्गति · लिट्: ततङ्ग · लुट्: तङ्गिता · लृट्: तङ्गिष्यति · लोट्: तङ्गतात् · लङ्: अतङ्गत् · विधिलिङ्: तङ्गेत् · आशीर्लिङ्: तङ्ग्यात् · लुङ्: अतङ्गीत् · लृङ्: अतङ्गिष्यत्

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तङ्गन · ण्वुल्: तङ्गकः · तृच्: तङ्गिता · ण्यत्: तङ्ग्यः · तव्य: तङ्गितव्यः · अनीयर्: तङ्गनीयः · क्त: तङ्गितः · क्तवतु: तङ्गितवान् · शतृ: तङ्गन् · स्य-शतृ: तङ्गिष्यन् · क्त्वा: तङ्गित्वा · ल्यप्: प्रतङ्ग्य · तुमुन्: तङ्गितुम् · णमुल्: तङ्गम् · घञ्: तङ्गः · क्तिन्: तङ्क्ति · क्वसु: ततङ्ग्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
तङ्गतितङ्ग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: तङ्गत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तङ्ग् + शतृ | तङ्गत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तङ्ग् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

तङ्गति ➤ जाना
संस्कृत: गतौ

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें