॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कहना, व्याख्यान करना, बयान करना
संस्कृत: वाक्यप्रबन्धे
अंग्रेज़ी: to speak, to tell, to state, to explain, to narrate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कथयति | कथयतः | कथयन्ति |
| मध्यम | कथयसि | कथयथः | कथयथ |
| उत्तम | कथयामि | कथयावः | कथयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कथयति · लट् (आत्मने.): कथयते · लिट्: कथयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): कथयाञ्चक्रे · लुट्: कथयिता · लुट् (आत्मने.): कथयिता · लृट्: कथयिष्यति · लृट् (आत्मने.): कथयिष्यते · लोट्: कथयतात् · लोट् (आत्मने.): कथयताम् · लङ्: अकथयत् · लङ् (आत्मने.): अकथयत · विधिलिङ्: कथयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): कथयेत · आशीर्लिङ्: कथ्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कथयिषीष्ट · लुङ्: अचकथत् · लुङ् (आत्मने.): अचकथत · लृङ्: अकथयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकथयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कथन · ण्वुल्: कथकः · तृच्: कथयिता · यत्: कथ्यः · तव्य: कथयितव्यः · अनीयर्: कथनीयः · क्त: कथितः · क्तवतु: कथितवान् · शतृ: कथयन् · स्य-शतृ: कथयिष्यन् · शानच्: कथयमानः · क्त्वा: कथयित्वा · ल्यप्: प्रकथय्य · तुमुन्: कथयितुम् · णमुल्: कथम् · क्तिन्: कत्ति · क्वसु: कथयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कथयति | कथ धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: कथयत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कथ + शतृ | कथ धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
कथयति ➤ कहना, व्याख्यान करना, बयान करना
संस्कृत: वाक्यप्रबन्धे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड